Een goed functionerende arbeidsmarkt en goed werkende allocatiemechanismen op die markt zijn belangrijke randvoorwaarden voor economische en sociale ontwikkeling. Dat geldt in het bijzonder voor de komende periode waarin Nederland herstelt van een periode van economische crisis. Een optimale match tussen de vraag naar en het aanbod van arbeid draagt ertoe bij dat werkgevers hun vacatures sneller kunnen vervullen met vakbekwaam personeel en dat werkloos werkzoekenden niet langer dan nodig in een baanloze situatie hoeven te verkeren. Verder kan daardoor het beroep op het sociaal zekerheidssysteem worden beperkt.
In onder meer de Arbeidsmarktanalyse 2010 van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) wordt geconstateerd dat er op dit moment niet gesproken kan worden van optimaal werkende allocatiemechanismen op de arbeidsmarkt. Er is voor de klanten enerzijds sprake van een versnipperd en daardoor niet altijd herkenbaar aanbod en anderzijds van een situatie waarin niet alle klantgroepen op een evenwichtige wijze worden bediend. Daarom is het van belang de aard en de omvang van de huidige private en publieke bemiddelingsdienstverlening nader te analyseren en op basis daarvan te bezien of, en zo ja, hoe kan worden gekomen tot een stroomlijning en versterking van die dienstverlening.
De RWI heeft in oktober 2010 besloten een project Arbeidsbemiddeling te starten. Dit project beoogt een antwoord te geven op de vraag hoe de arbeidsbemiddeling in Nederland - in het bijzonder tijdens de herstelperiode na de economische crisis - zo ingericht kan worden dat, gelet op de toekomstige vraag/aanbodverhoudingen op de arbeidsmarkt, een optimale match tussen vacatures en werkzoekenden tot stand kan worden gebracht. Het project krijgt vorm en inhoud vanuit het perspectief van de partijen die gezamenlijk de arbeidsmarkt vormen (werkgevers en werkzoekenden) en dus niet primair vanuit een institutionele invalshoek.
Gelet op de centrale vraagstelling richt het project zich op de beantwoording van de volgende deelvragen:
Voor wat betreft de klant werkgever wordt in het project in het bijzonder ingezoomd op werkgevers in het midden- en kleinbedrijf en op werkgevers die, over het algemeen in nauwe samenwerking met de betrokken werknemersorganisaties, op branche- of sectoraal niveau arbeidsmarktafspraken in de sfeer van de bemiddeling maken en die in een arrangement met private en/of publieke intermediairs willen uitvoeren. Waar het gaat om de klant werkzoekende schenkt het project in het bijzonder aandacht aan werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt, aan met werkloosheid bedreigde werknemers en aan werkzoekenden van 50 resp. 55 jaar en ouder.
Het plan van aanpak van het project Arbeidsbemiddeling schetst nader hoe door de RWI vorm en inhoud aanhet project gegeven wordt.
Om bij de nadere inkleuring van het project Arbeidsbemiddeling optimaal in te kunnen spelen op de gedachten en meningen die daarover bij direct belanghebbende private en publieke partijen bestaan, heeft de RWI met deze partijen in april en mei 2011 een drietal deskundigenbijeenkomsten belegd. In de eerste deskundigenbijeenkomst stonden centraal de arbeidsmarkt- en de politiek-maatschappelijke ontwikkelingen die in de beschouwing moeten worden betrokken als wordt nagedacht over de gewenste toekomstige inhoud en organisatie van de private en publieke bemiddelingsdienstverlening voor de klant werkgever en de klant werkzoekende. In de tweede en de derde deskundigenbijeenkomst is ingegaan op de beleidsreacties, die naar aanleiding van de in de eerste bijeenkomst gesignaleerde ontwikkelingen kunnen worden geformuleerd.
Om de eerste drie deelvragen van het project te kunnen beantwoorden, heeft het bureau Ecorys in opdracht van de RWI een literatuuronderzoek gedaan. De resultaten hiervan zijn neergelegd in het rapport Arbeidsbemiddeling: Een onderzoek naar de stand van zaken op basis van documentenonderzoek. Op basis van de uitkomsten van het literatuuronderzoek en van de deskundigenbijeenkomsten werkt de RWI nu aan de beantwoording van de centrale vraag en de vierde deelvraag van het project Arbeidsbemiddeling.
De RWI heeft ook in eerdere publicaties, vooral vanuit het perspectief van de klant werkgever, als op het belang van een goede arbeidsbemiddeling gewezen. Zo beveelt de RWI in het advies Match! Publiek-private en regionale samenwerking bij vacaturevervulling uit april 2009 onder meer aan de bemiddelingscapaciteit te vergroten door het aangaan van allianties tussen publieke en private partijen. Zo kunnen meer werkgevers op het niveau van bedrijven en instellingen en van branches en sectoren in aanmerking komen voor bemiddelingsdienstverlening op maat. In juni 2005 is door de RWI in het advies Het vizier op de werkgever aangegeven hoe de dienstverlening van de publieke arbeidsbemiddeling voor de vraagzijde van de arbeidsmarkt kan worden verbeterd en geïntensiveerd.