Tegen de achtergrond van de invoering van de wet Werk en Bijstand in 2004 onderzocht Arjen Edzes de theoretische en empirische mogelijkheden die gemeenten hebben om de werking van de lokale arbeidsmarkt te beïnvloeden door de instroom in de bijstand te voorkomen en de uitstroom te bevorderen. Daaruit blijkt dat gemeenten onderling verschillen in de wijze waarop ze beleidsinstrumenten inzetten. Deze verschillen vertonen samenhangen met de regio, de grootteklasse en de politieke samenstelling van de gemeenteraad. Een econometrische analyse van Edzes wijst uit dat de invloed van gemeenten om de lokale arbeidsmarkt te beïnvloeden gering is en dat de extra toegevoegde waarde van beleidsinstrumenten klein is. Een activeringsstrategie, via de inzet van re-integratietrajecten en loonkostensubsidies, en een werkgelegenheidsstrategie, via meer uitgaven aan Economische Zaken, zijn vooral effectief in het voorkomen van de instroom in de bijstand. Een werkgelegenheidsstrategie en een coördinatiestrategie, via samenwerking met andere belanghebbende organisaties als het UWV werkbedrijf, zijn juist effectief in het bevorderen van de uitstroom naar werk. De decentralisatie van beleids- en financiële verantwoordelijkheid op het terrein van Werk en Bijstand heeft bijgedragen aan een efficiëntere uitvoering. De verschillen in gemeentelijke efficiëntie kunnen voor een deel worden toegeschreven aan de arbeidsmarktstrategieën van gemeente. Vooral een activerende sociale zekerheidsstrategie draagt positief bij aan de efficiëntiewinst. Bron: website RUG; bewerking RWI